● ผู้แนะนำการลงทุนตราสารทั่วไป — IC PLAIN (P1)

เตรียมสอบใบอนุญาต IC Plain
อ่านครั้งเดียว เข้าใจโครงสร้างข้อสอบทั้งหมด

หน้านี้สรุปโครงสร้างข้อสอบจริง เกณฑ์การให้คะแนน และสูตรคำนวณที่ออกสอบบ่อยที่สุด พร้อมภาพเคลื่อนไหวไล่ทีละขั้นตอน ให้เข้าใจว่าคำนวณอย่างไรและทำไมถึงได้คำตอบนั้น ก่อนไปลองทำข้อสอบจำลองด้านล่าง

⚠ ไม่ใช่เอกสารทางการ — เนื้อหานี้จัดทำเพื่อการศึกษาด้วยตนเอง สรุปจากแหล่งข้อมูลสาธารณะ (สถาบันฝึกอบรมและบทความรีวิวผู้สอบผ่านจริง) ณ เดือนกันยายน 2569 โครงสร้าง/เกณฑ์สอบที่แท้จริงอาจ เปลี่ยนแปลงได้ กรุณาตรวจสอบข้อมูลล่าสุดกับสมาคมบริษัทหลักทรัพย์ไทย (ATI-ASCO) หรือสถาบันฝึกอบรมที่ได้รับ การรับรองก่อนสมัครสอบจริงเสมอ

โครงสร้างข้อสอบ

ข้อสอบ IC Plain เป็นแบบทำผ่านคอมพิวเตอร์ (computer-based) แบ่งเป็น 3 ส่วน รวม 100 ข้อ ภายในเวลา 2.5 ชั่วโมง

ส่วนที่ 1 · ข้อ 1–30

30 ข้อ

ความรู้พื้นฐานการลงทุน + การคำนวณ

ระบบการเงิน ตลาดทุน การวิเคราะห์หลักทรัพย์เบื้องต้น ผลตอบแทน/ความเสี่ยง และโจทย์คำนวณ — ดูสูตรด้านล่าง

ส่วนที่ 2 · ข้อ 31–50

20 ข้อ

จรรยาบรรณและมาตรฐานการปฏิบัติงาน

มีเกณฑ์ผ่านแยกต่างหากจากคะแนนรวม — เป็นส่วนที่คนตกบ่อยที่สุดเพราะเป็นคำถามแนว "ข้อใดไม่ถูกต้อง"

ส่วนที่ 3 · ข้อ 51–100

50 ข้อ

ความรู้ผลิตภัณฑ์ตราสารทั่วไป

ตราสารหนี้ ตราสารทุน กองทุนรวม/หน่วยลงทุน คุณลักษณะและความเสี่ยงของแต่ละผลิตภัณฑ์

เวลาสอบ2.5 ชั่วโมง

เกณฑ์ผ่านรวม70 / 100 ข้อ

เกณฑ์ผ่านจรรยาบรรณ14 / 20 ข้อ

ข้อสำคัญ: ต้องผ่านทั้งสองเกณฑ์พร้อมกัน — ได้ 85/100 รวม แต่จรรยาบรรณตอบถูกแค่ 12/20 ก็ยังไม่ผ่าน

แผนที่คะแนนแบบละเอียด — คะแนนแต่ละบทตามหลักสูตรติวสอบจริง

ส่วนที่ 1 · พื้นฐาน+คำนวณ30

พื้นฐานระบบการเงิน/ตลาดทุน6

ปัจจัยแวดล้อมการลงทุนและตลาดการเงิน3

ตราสารการเงินและการจัดสรรเงินลงทุน3

ผลตอบแทน/ความเสี่ยง12

ผลตอบแทน-ความเสี่ยงรายหลักทรัพย์6

ผลตอบแทน-ความเสี่ยงกลุ่มหลักทรัพย์ (พอร์ต)6

การวิเคราะห์หลักทรัพย์10

วิเคราะห์เศรษฐกิจและอุตสาหกรรม4

วิเคราะห์บริษัท (งบการเงิน/อัตราส่วน)4

วิเคราะห์ด้วยปัจจัยทางเทคนิค2

การลงทุนต่างประเทศ2

การลงทุนในหลักทรัพย์ต่างประเทศ2

ส่วนที่ 2 · จรรยาบรรณ20

แนวปฏิบัติ8

จรรยาบรรณของบุคคลและองค์กร (Fair Dealing 8 ด้าน)8

มาตรฐานการปฏิบัติงาน7

มาตรฐานการปฏิบัติงานสำหรับ IC7

การให้คำแนะนำ5

ขั้นตอนการให้คำแนะนำการลงทุน5

ส่วนที่ 3 · ผลิตภัณฑ์50

ตราสารทุน17

ภาพรวมตราสารทุน6

การประเมินมูลค่าตราสารทุน3

ตราสารที่เกี่ยวเนื่อง (Warrant/DW/NVDR/DR)5

การซื้อขายใน SET3

ตราสารหนี้17

ความรู้พื้นฐานตราสารหนี้6

การประเมินมูลค่าตราสารหนี้3

ความเสี่ยงจากการลงทุนในตราสารหนี้5

การซื้อขายตราสารหนี้3

กองทุนรวม16

ความรู้เกี่ยวกับกองทุนรวม7

ผลตอบแทนและความเสี่ยงของกองทุนรวม5

พื้นฐานการวิเคราะห์กองทุนรวม+กลยุทธ์ลงทุน4

สูตรคำนวณที่ต้องรู้

โจทย์คำนวณในส่วนที่ 1 มักวนอยู่ไม่กี่รูปแบบ — ด้านล่างคือ 14 สูตรที่พบบ่อยที่สุดจากทั้ง 3 หมวด พร้อมตัวอย่างคำนวณจริงทีละขั้น เน้นจุดที่ออกสอบบ่อย

01อัตราผลตอบแทนจากการถือครอง (Holding Period Return)

ผลตอบแทนรวมที่ได้จากการถือสินทรัพย์ตลอดช่วงเวลาหนึ่ง นับรวมทั้งกำไร/ขาดทุนจากราคาและเงินปันผล/ดอกเบี้ยที่ได้รับ

HPR = (P1 − P0 + D) / P0

P0 = ราคาซื้อตอนต้น · P1 = ราคาขาย/มูลค่าปัจจุบัน · D = เงินปันผลหรือดอกเบี้ยที่ได้รับระหว่างถือ

ซื้อหุ้นที่ 50 บาท ถือ 1 ปี ได้ปันผล 2 บาท ขายที่ 57 บาท
HPR = (57 − 50 + 2) / 50 = 9 / 50 = 18%

ราคาซื้อ P0

50.00

ปันผล D

2.00

ราคาขาย P1

57.00

HPR

18.0%

02มูลค่าทรัพย์สินสุทธิต่อหน่วย (NAV per Unit)

ราคาต่อหน่วยของกองทุนรวม คำนวณจากมูลค่าทรัพย์สินทั้งหมดของกองทุน หักหนี้สินแล้วหารด้วยจำนวนหน่วยลงทุนที่มีอยู่

NAV/หน่วย = (สินทรัพย์รวม − หนี้สินรวม) / จำนวนหน่วยลงทุน

มูลค่าทรัพย์สินสุทธิ (NAV) ของกองทุนคำนวณ ณ สิ้นวันทำการ ตามราคาตลาดของสินทรัพย์ที่ถืออยู่จริง

กองทุนมีสินทรัพย์รวม 105 ล้านบาท หนี้สิน 5 ล้านบาท มีหน่วยลงทุนทั้งหมด 10 ล้านหน่วย
NAV/หน่วย = (105,000,000 − 5,000,000) / 10,000,000 = 10.00 บาท/หน่วย

สินทรัพย์

105M

หนี้สิน

สินทรัพย์สุทธิ

100M

NAV/หน่วย

10.00

03อัตราผลตอบแทนพันธบัตร (Current Yield & YTM โดยประมาณ)

Current Yield วัดผลตอบแทนจากดอกเบี้ยเทียบราคาตลาดปัจจุบัน ส่วน YTM (Yield to Maturity) ประมาณผลตอบแทนรวมหากถือจนครบอายุ

Current Yield = ดอกเบี้ยต่อปี / ราคาตลาด
YTM ≈ [ดอกเบี้ยต่อปี + (ราคาไถ่ถอน−ราคาตลาด)/ปีที่เหลือ] / (ราคาไถ่ถอน+ราคาตลาด)/2

พันธบัตรราคาต่ำกว่าพาร์ (discount) → YTM สูงกว่า Current Yield · ราคาสูงกว่าพาร์ (premium) → YTM ต่ำกว่า Current Yield

พันธบัตรหน้าตั๋ว 1,000 บาท ดอกเบี้ย 5% (50 บาท/ปี) ซื้อที่ราคาตลาด 950 บาท เหลืออายุ 5 ปี
Current Yield = 50 / 950 = 5.26%
YTM ≈ [50 + (1000−950)/5] / [(1000+950)/2] = 60 / 975 = 6.15%

ราคาตลาด

950

ราคาพาร์

1,000

Current Yield

5.26%

YTM ≈

6.15%

04ผลตอบแทนเฉลี่ยและความเสี่ยง (ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน)

ผลตอบแทนเฉลี่ยบอกว่า "โดยเฉลี่ยได้เท่าไร" ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (SD) บอกว่า "ผลตอบแทนแต่ละปีแกว่งออกจากค่าเฉลี่ยแค่ไหน" — SD สูง = ความเสี่ยงสูง

ค่าเฉลี่ย = Σ ผลตอบแทนแต่ละปี / จำนวนปี
SD = √[ Σ(ผลตอบแทน−ค่าเฉลี่ย)² / จำนวนปี ]

กองทุนสองกองที่ค่าเฉลี่ยผลตอบแทนเท่ากัน แต่ SD สูงกว่า = เสี่ยงกว่า เพราะผลตอบแทนแกว่งขึ้นลงรุนแรงกว่า

กองทุน A ผลตอบแทน 3 ปี: 10%, 12%, 8% → ค่าเฉลี่ย = 30/3 = 10%
ส่วนต่าง: 0, +2, −2 → กำลังสอง: 0, 4, 4 → เฉลี่ย = 8/3 = 2.67 → SD = √2.67 ≈ 1.63%

ปีที่ 1

10%

ปีที่ 2

12%

ปีที่ 3

ค่าเฉลี่ย

10.0%

SD (เสี่ยง)

1.63%

05อัตราส่วนหุ้นพื้นฐาน (Dividend Yield & P/E)

Dividend Yield บอกผลตอบแทนเงินสดจากปันผลเทียบราคาหุ้น ส่วน P/E บอกว่าตลาดยอมจ่ายกี่เท่าของกำไรต่อหุ้น (EPS)

Dividend Yield = เงินปันผลต่อหุ้นต่อปี / ราคาหุ้น
P/E = ราคาหุ้น / กำไรต่อหุ้น (EPS)

P/E สูง อาจหมายถึงตลาดคาดการณ์การเติบโตสูง หรือหุ้นมีราคาแพงเทียบกำไรปัจจุบัน — ต้องดูเทียบกับอุตสาหกรรมเดียวกันเสมอ

หุ้นราคา 100 บาท จ่ายปันผล 4 บาท/ปี กำไรต่อหุ้น (EPS) 5 บาท
Dividend Yield = 4/100 = 4% · P/E = 100/5 = 20 เท่า

ราคาหุ้น

100

ปันผล/หุ้น

4.00

Div. Yield

4.0%

P/E

20×

06ราคาตราสารหนี้จากกระแสเงินสดคิดลด (Bond Pricing)

ราคาพันธบัตรคือผลรวมของมูลค่าปัจจุบันของดอกเบี้ยแต่ละงวด บวกมูลค่าปัจจุบันของเงินต้นที่จะได้คืนเมื่อครบกำหนด คิดลดด้วยอัตราผลตอบแทนที่ต้องการ (YTM)

P₀ = C₁/(1+YTM) + C₂/(1+YTM)² + (C₃+PAR)/(1+YTM)³

เทียบอัตราดอกเบี้ยหน้าตั๋ว (C) กับ YTM: C < YTM → ราคาต่ำกว่าพาร์ (Discount) · C = YTM → ราคาเท่าพาร์ (Par) · C > YTM → ราคาสูงกว่าพาร์ (Premium)

พันธบัตรพาร์ 1,000 บาท ดอกเบี้ยหน้าตั๋ว 5% ต่อปี (50 บาท/ปี) เหลืออายุ 3 ปี ตลาดต้องการผลตอบแทน YTM = 4%
P0 = 50/1.04 + 50/1.04² + 1,050/1.04³ = 48.08 + 46.23 + 933.44 = ≈ 1,027.75 บาท (Premium เพราะ C 5% > YTM 4%)

PV ดอกเบี้ยปี 1

48.08

PV ดอกเบี้ยปี 2

46.23

PV เงินต้น+ดบ.ปี 3

933.44

ราคาพันธบัตร P0

1,027.75

07ความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ย (Duration โดยประมาณ)

Duration วัดว่าราคาตราสารหนี้จะไหวตัวมากแค่ไหนเมื่ออัตราผลตอบแทนตลาด (Yield) เปลี่ยนไป — ยิ่ง Duration สูง ราคายิ่งผันผวนเมื่อดอกเบี้ยขยับ

Duration = (V₋ − V₊) / (2 × V₀ × ΔY)

V₋ = ราคาพันธบัตรเมื่อ Yield ลดลง · V₊ = ราคาเมื่อ Yield เพิ่มขึ้น · V₀ = ราคาปัจจุบัน · ΔY = การเปลี่ยนแปลงของ Yield (เป็นทศนิยม)

พันธบัตรราคาปัจจุบัน 1,000 บาท: ถ้า Yield ลด 0.5% ราคาขึ้นเป็น 1,030 · ถ้า Yield เพิ่ม 0.5% ราคาลงเหลือ 972
Duration = (1,030 − 972) / (2 × 1,000 × 0.005) = 58 / 10 = 5.8 ปี

Yield ↓ (V₋)

1,030

ราคาปัจจุบัน (V₀)

1,000

Yield ↑ (V₊)

972

Duration

5.8 ปี

08อัตราวัดผลการดำเนินงานกองทุน (Sharpe / Treynor / Jensen)

ใช้เปรียบเทียบว่ากองทุนหรือพอร์ตให้ผลตอบแทนคุ้มกับความเสี่ยงที่รับมาหรือไม่ — Sharpe ใช้ความเสี่ยงรวม (SD) ส่วน Treynor และ Jensen ใช้ความเสี่ยงเชิงระบบ (Beta) เท่านั้น

Sharpe = (Rp − Rf) / σp · Treynor = (Rp − Rf) / βp
Jensen's α = Rp − [Rf + (Rm − Rf)βp]

Rp = ผลตอบแทนพอร์ต · Rf = ผลตอบแทนสินทรัพย์ไร้ความเสี่ยง · Rm = ผลตอบแทนตลาด · σp = ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานของพอร์ต · βp = ความเสี่ยงเชิงระบบ · Jensen's α เป็นบวก = ทำผลงานได้ดีกว่าที่ CAPM คาดไว้ · จำไว้ว่า Total Risk = Systematic Risk (วัดด้วย β) + Unsystematic Risk (วัดด้วย SD) — การกระจายการลงทุนช่วยลดได้เฉพาะ Unsystematic Risk เท่านั้น

พอร์ต Rp=12%, Rf=2%, σp=8%, βp=1.2, Rm=9%
Sharpe = (12−2)/8 = 1.25 · Treynor = (12−2)/1.2 = 8.33%
CAPM E(R) = 2+(9−2)×1.2 = 10.4% → Jensen's α = 12−10.4 = +1.6% (ทำได้ดีกว่าที่ควรจะเป็น)

12%

CAPM E(R)

10.4%

Sharpe

1.25

Treynor

8.33%

Jensen's α

+1.6%

09เงินเฟ้อกับผลตอบแทนที่แท้จริง (Real Return)

ตัวเลขผลตอบแทนที่เห็น (Nominal) ไม่ได้สะท้อนอำนาจซื้อที่แท้จริง ต้องหักผลของเงินเฟ้อออกก่อนเสมอ — ใช้ได้ทั้งกับผลตอบแทนการลงทุนทั่วไปและอัตราผลตอบแทนไร้ความเสี่ยง (Risk-free Rate)

ผลตอบแทนที่แท้จริง = ผลตอบแทนที่ได้จริง (Nominal) − อัตราเงินเฟ้อ
Rf ที่แท้จริง = Rf ที่ประกาศ − อัตราเงินเฟ้อ

อัตราเงินเฟ้อคำนวณจาก (CPI ปีนี้/CPI ปีก่อน) − 1 · ผลตอบแทนที่แท้จริงติดลบได้ ถ้าเงินเฟ้อสูงกว่าผลตอบแทนที่ได้รับ

กองทุนให้ผลตอบแทนปีนี้ 8% ขณะที่เงินเฟ้ออยู่ที่ 3%
ผลตอบแทนที่แท้จริง = 8% − 3% = 5% · ถ้า Rf (ตั๋วเงินคลัง) ปีนั้น = 2% → Real Rf = 2% − 3% = −1%

ผลตอบแทน Nominal

เงินเฟ้อ

ผลตอบแทนที่แท้จริง

Real Rf

−1%

10ค่าเฉลี่ยเลขคณิตกับเรขาคณิต (Arithmetic vs Geometric Mean)

คำนวณผลตอบแทนเฉลี่ยหลายปีมีสองวิธีที่ให้ค่าต่างกัน — AM ใช้ประมาณผลตอบแทนคาดหวังปีถัดไป ส่วน GM สะท้อนผลตอบแทนจริงที่ได้รับตลอดช่วงเวลาที่ผ่านมา (คิดผลทบต้น)

AM = (r₁ + r₂) / 2 · GM = √[(1+r₁)(1+r₂)] − 1

AM ≥ GM เสมอ · AM = GM ก็ต่อเมื่อ r₁ = r₂ (ผลตอบแทนเท่ากันทุกปี) — ยิ่งผลตอบแทนแต่ละปีแกว่งมาก ส่วนต่างระหว่าง AM กับ GM ยิ่งมาก เป็นจุดที่ข้อสอบชอบหลอก

กองทุนได้ผลตอบแทนปีที่ 1 = +50% ปีที่ 2 = −50%
AM = (50% + (−50%)) / 2 = 0% · GM = √(1.50 × 0.50) − 1 = √0.75 − 1 ≈ −13.4%
แม้ AM จะบอกว่า "เฉลี่ยเท่าทุน" แต่ความจริงนักลงทุนขาดทุนสุทธิ 13.4% — GM คือค่าที่ถูกต้องกว่าเมื่อพูดถึงผลตอบแทนสะสมจริง

ปีที่ 1

+50%

ปีที่ 2

−50%

0.0%

GM (ของจริง)

−13.4%

11ส่วนลดตั๋วเงินคลังและผลตอบแทนหลังหักภาษี

ตั๋วเงินคลังและตั๋วสัญญาใช้เงินระยะสั้นมักขายแบบหักส่วนลด (Discount Basis) ไม่จ่ายดอกเบี้ยเป็นงวด ต้องแปลงส่วนลดเป็นอัตราผลตอบแทนที่แท้จริงก่อนเปรียบเทียบกับตราสารอื่น และอย่าลืมหักภาษี ณ ที่จ่าย

ส่วนลด = อัตราส่วนลดต่อปี × จำนวนวัน / 360
ผลตอบแทนที่แท้จริง = ส่วนลด / ต้นทุนซื้อ × 365 / จำนวนวัน

ต้นทุนซื้อ = ราคาหน้าตั๋ว − ส่วนลด · ดอกเบี้ย/ส่วนลดจากตราสารหนี้ถูกหักภาษี ณ ที่จ่าย 15% (Final Tax) เสมอสำหรับบุคคลธรรมดา → ผลตอบแทนหลังภาษี = ผลตอบแทนก่อนภาษี × 0.85

ตั๋วเงินคลังหน้าตั๋ว 1,000,000 บาท อายุ 180 วัน อัตราส่วนลด 3% ต่อปี
ส่วนลด = 1,000,000 × 3% × 180/360 = 15,000 บาท → ต้นทุนซื้อ = 1,000,000 − 15,000 = 985,000 บาท
ผลตอบแทนที่แท้จริง = 15,000/985,000 × 365/180 ≈ 3.09% ต่อปี → หลังหักภาษี 15% = 3.09% × 0.85 ≈ 2.63% ต่อปี

ส่วนลด

15,000

ต้นทุนซื้อ

985,000

ผลตอบแทนก่อนภาษี

3.09%

ผลตอบแทนหลังภาษี

2.63%

12สัมประสิทธิ์ความแปรผัน (Coefficient of Variation)

ใช้เปรียบเทียบความเสี่ยง "ต่อหน่วยผลตอบแทน" ระหว่างสินทรัพย์ที่มีผลตอบแทนเฉลี่ยไม่เท่ากัน — เหมาะกว่าการดู SD เปล่าๆ เมื่อสองสินทรัพย์มีผลตอบแทนคาดหวังต่างกัน

CV = ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (SD) / ผลตอบแทนเฉลี่ย

CV ยิ่งต่ำยิ่งดี (ความเสี่ยงต่อหน่วยผลตอบแทนน้อยกว่า) — ใช้เปรียบเทียบสินทรัพย์ที่ผลตอบแทนคาดหวังไม่เท่ากันได้แม่นยำกว่าการเทียบ SD ตรงๆ

กองทุน A ผลตอบแทนเฉลี่ย 10% SD 4% → CV = 4/10 = 0.40
กองทุน B ผลตอบแทนเฉลี่ย 20% SD 6% → CV = 6/20 = 0.30 → แม้ B มี SD สูงกว่า แต่ CV ต่ำกว่า จึงเสี่ยงน้อยกว่า "ต่อหน่วยผลตอบแทน"

กองทุน A · SD

กองทุน A · CV

0.40

กองทุน B · SD

กองทุน B · CV

0.30

13การประเมินมูลค่าหุ้น (DDM, P/E, P/BV)

สามวิธีหลักในการหามูลค่าที่เหมาะสม (Intrinsic Value) ของหุ้น เพื่อเทียบกับราคาตลาดว่าหุ้นถูกหรือแพง — DDM อิงกระแสเงินปันผลในอนาคต ส่วน P/E และ P/BV เป็นวิธีเทียบสัดส่วน (Relative Valuation) กับกำไรหรือมูลค่าทางบัญชี

DDM: P₀ = D₀×(1+g) / (Rs−g)
P/E: P₀ = P/E เฉลี่ยอุตสาหกรรม × EPS
P/BV: P₀ = P/BV เฉลี่ยอุตสาหกรรม × BV ต่อหุ้น

g = อัตราการเติบโตของเงินปันผล · Rs = อัตราผลตอบแทนที่นักลงทุนต้องการ (ต้อง Rs > g เสมอ) · ถ้าราคาที่ประเมินได้สูงกว่าราคาตลาด แปลว่าหุ้น "ราคาต่ำกว่ามูลค่าที่แท้จริง" (Undervalued) น่าสนใจซื้อ

บริษัทเพิ่งจ่ายปันผล D₀ = 2 บาท คาดโต g = 5% ต่อปี นักลงทุนต้องการผลตอบแทน Rs = 10%
DDM: P₀ = 2×1.05/(0.10−0.05) = 2.10/0.05 = 42.00 บาท
อุตสาหกรรมเดียวกันซื้อขายที่ P/E เฉลี่ย 15 เท่า บริษัท EPS = 3 บาท → P/E: P₀ = 15×3 = 45.00 บาท
อุตสาหกรรม P/BV เฉลี่ย 2 เท่า บริษัทมี BV/หุ้น = 20 บาท → P/BV: P₀ = 2×20 = 40.00 บาท
ถ้าราคาตลาดปัจจุบัน = 38 บาท ต่ำกว่าทั้ง 3 วิธี → หุ้นอาจ Undervalued

DDM

42.00

P/E

45.00

P/BV

40.00

ราคาตลาดปัจจุบัน

38.00

14มูลค่าที่แท้จริงและพรีเมียมของใบสำคัญแสดงสิทธิ (Warrant)

มูลค่า Warrant ประกอบด้วยมูลค่าที่แท้จริง (ส่วนต่างที่ใช้สิทธิได้กำไรทันที) บวกมูลค่าเวลา (ความคาดหวังว่าราคาหุ้นจะขยับต่อก่อนหมดอายุ) ส่วน Premium บอกว่าตลาดยอมจ่ายแพงกว่ามูลค่าที่แท้จริงกี่ % เทียบกับราคาหุ้น

มูลค่า Warrant = มูลค่าที่แท้จริง + มูลค่าเวลา
Premium = W − (S−X) / S

S = ราคาหุ้นอ้างอิงปัจจุบัน · X = ราคาใช้สิทธิ · W = ราคาตลาดของ Warrant · Premium สูง = ต้องรอราคาหุ้นขึ้นอีกมากกว่าจะคุ้ม (ความเสี่ยงสูงกว่า)

หุ้น ABC ราคา S = 45 บาท ใช้สิทธิที่ X = 40 บาท ซื้อขาย Warrant ที่ W = 8 บาท
มูลค่าที่แท้จริง = S−X = 45−40 = 5.00 บาท (มูลค่าเวลา = 8−5 = 3.00 บาท)
Premium = (8−(45−40))/45 = 3/45 ≈ 6.67%

ราคาหุ้น S

45.00

ราคาใช้สิทธิ X

40.00

ราคา Warrant W

8.00

Premium

6.67%

จรรยาบรรณที่ออกสอบบ่อย

ส่วนที่คนสอบตกบ่อยที่สุดไม่ใช่เพราะยาก แต่เพราะโจทย์ชอบถามแบบ "ข้อใดไม่ถูกต้อง" หรือ "ข้อใดไม่ควรทำ" — หลักการทั่วไปที่ต้องยึดไว้คือ:

ผลประโยชน์ของลูกค้ามาก่อนเสมอ

ห้ามแนะนำผลิตภัณฑ์เพราะได้ค่าคอมมิชชันสูงกว่า หากไม่เหมาะกับลูกค้า (Suitability)

เปิดเผยความขัดแย้งทางผลประโยชน์

ต้องแจ้งลูกค้าหากตนเองหรือบริษัทมีส่วนได้เสียในผลิตภัณฑ์ที่แนะนำ ก่อนให้คำแนะนำ

ไม่รับรองผลตอบแทนที่ไม่แน่นอน

ห้ามการันตีผลตอบแทนของผลิตภัณฑ์ที่มีความเสี่ยงด้านราคา เช่น หุ้นหรือกองทุนรวม

ให้ข้อมูลครบถ้วน ไม่บิดเบือน

ต้องอธิบายทั้งด้านผลตอบแทนและความเสี่ยง ห้ามเน้นแต่ข้อดีหรือปกปิดข้อเสีย

รักษาความลับของลูกค้า

ห้ามเปิดเผยข้อมูลการลงทุนหรือฐานะการเงินของลูกค้าให้บุคคลภายนอกโดยไม่ได้รับอนุญาต

ประเมินความเหมาะสมก่อนแนะนำ

ต้องรู้จักลูกค้า (Know Your Customer) ทั้งเป้าหมาย ระยะเวลา และระดับรับความเสี่ยงได้ ก่อนแนะนำผลิตภัณฑ์ใด ๆ

ห้ามสร้างราคาหลักทรัพย์

ห้ามส่งคำสั่งซื้อขายเพื่อทำให้ราคาหรือปริมาณซื้อขายผิดไปจากสภาพตลาดที่แท้จริง (Market Manipulation)

ห้ามเปิดบัญชี Nominee

ห้ามให้ลูกค้าใช้ชื่อบุคคลอื่นเปิดบัญชีซื้อขายแทนตัวเอง เพื่อปกปิดตัวตนที่แท้จริงของผู้ลงทุน

⚠ เกณฑ์รายงานธุรกรรมต้องสงสัย (ปปง.) — ธุรกรรมเงินสดตั้งแต่ 2 ล้านบาท ขึ้นไป หรือธุรกรรมเกี่ยวกับทรัพย์สินตั้งแต่ 5 ล้านบาท ขึ้นไป ต้องรายงานต่อสำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน แม้ลูกค้าจะทำถูกต้องตามกฎหมายทุกประการก็ตาม เป็นหน้าที่ตามกฎหมายที่แยกจากดุลยพินิจส่วนตัว

ตารางอ้างอิงที่ต้องจำ

ตัวเลขและสัญลักษณ์เหล่านี้ออกสอบเป็นข้อ "จำตรง ๆ" บ่อยมากในส่วนที่ 3 — ไม่ต้องคำนวณ แค่จำให้แม่น

01อันดับความน่าเชื่อถือ (Credit Rating)

AAA AA A BBB BB B C D

Investment Grade (AAA–BBB)High Yield/Default (BB–D)

เส้นแบ่งสำคัญอยู่ที่ BBB/BB — ต่ำกว่า BBB ถือเป็นตราสารความเสี่ยงสูง (Speculative/High Yield)

02บัญชีมาร์จิ้น (Margin Account)

Maintenance 35% Force Sell 25%

50%Initial Margin — วางหลักประกันเริ่มต้นอย่างน้อยครึ่งหนึ่งของมูลค่าซื้อ

35%Maintenance Margin — ต้องดำรงสัดส่วนหลักประกันไม่ต่ำกว่านี้

25%Force Margin — ต่ำกว่านี้โบรกเกอร์มีสิทธิบังคับขาย (Force Sell)

03DW เทียบกับ Warrant

	DW	Warrant
อายุ	ไม่เกิน 2 ปี	ไม่เกิน 10 ปี
ผู้ออก	สถาบันการเงิน	บริษัทเจ้าของหุ้นเอง
ที่มาของหุ้น	ซื้อขายใน SET	ออกหุ้นใหม่เมื่อใช้สิทธิ
ประเภทสิทธิ	มีทั้ง Call และ Put	ส่วนใหญ่เป็น Call

04ตลาดตราสารหนี้ (ThaiBMA/TBX)

ขั้นต่ำซื้อขายขั้นต่ำ 100 หน่วย (พาร์รวม 100,000 บาท)

สูงสุดไม่เกิน 10,000 หน่วยต่อคำสั่ง (10 ล้านบาท)

Tickส่วนเปลี่ยนราคาขั้นต่ำ 0.01 บาท ไม่มี Ceiling/Floor

ชำระชำระราคา/ส่งมอบแบบ T+2

สัญลักษณ์XI = ตัดสิทธิดอกเบี้ยงวดถัดไป · XP = ตัดสิทธิรับเงินต้น

05สัญลักษณ์การซื้อขายใน SET

XD/XRไม่ได้สิทธิรับปันผล / ไม่ได้สิทธิจองซื้อหุ้นเพิ่มทุน

XM/XAไม่ได้สิทธิเข้าประชุมผู้ถือหุ้น / ไม่ได้สิทธิทุกประเภทรวมกัน

Hหยุดพักการซื้อขายชั่วคราว 1 รอบ (Trading Halt)

SPห้ามซื้อขายตั้งแต่ 2 รอบขึ้นไป จนกว่าจะชี้แจง

NP/NRมีข้อมูลรอชี้แจง / ชี้แจงข้อมูลตามที่ร้องขอแล้ว

06ความเสี่ยงของกองทุนรวม (7 ประเภท)

1Credit Risk — ความเสี่ยงที่ผู้ออกตราสารผิดนัดชำระ

2Market Risk — ความเสี่ยงจากราคาตลาดผันผวนโดยรวม

3Concentration Risk — กระจุกตัวลงทุนในสินทรัพย์/กลุ่มเดียว

4Liquidity Risk — ซื้อขายเปลี่ยนมือได้ยากในเวลาที่ต้องการ

5Reinvestment Risk — ต้องนำเงินไปลงทุนต่อในอัตราที่อาจต่ำลง

6Exchange Rate Risk — ความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนของเงินลงทุนต่างประเทศ

7Fund Manager Risk — ความเสี่ยงจากฝีมือ/การตัดสินใจของผู้จัดการกองทุน

07ราคาซื้อขายหุ้นใน SET

Ceilingราคาสูงสุด/ต่ำสุดที่เสนอได้ ±30% จากราคาปิดวันก่อนหน้า

จับคู่ใช้หลัก Price then Time Priority (ราคาดีกว่าก่อน เวลาก่อนก่อน)

ช่วงราคา (บาท)	Tick ขั้นต่ำ
ต่ำกว่า 2	0.01
2 – 5	0.02
5 – 10	0.05
10 – 25	0.10
25 – 100	0.25
100 – 200	0.50
200 – 400	1.00
400 ขึ้นไป	2.00

08ประเภทบัญชีซื้อขายหลักทรัพย์

Cashวางเงินสดเต็มจำนวนก่อนซื้อทุกครั้ง เหมาะกับนักลงทุนทั่วไปที่ไม่ต้องการก่อหนี้

Cash Balanceวางเงิน/หลักทรัพย์ค้ำประกันไว้ล่วงหน้าเป็นวงเงิน แล้วซื้อขายได้ภายในวงเงินนั้น

Credit Balanceบัญชีมาร์จิ้น กู้ยืมเงินจากโบรกเกอร์ซื้อหุ้นเพิ่มได้ ต้องดำรงหลักประกันตามเกณฑ์ (ดูการ์ด 02)

09NVDR, DR และ TSR

NVDRNon-Voting Depositary Receipt — ได้สิทธิผลตอบแทนเหมือนหุ้นสามัญทุกอย่าง ยกเว้นสิทธิออกเสียงในที่ประชุมผู้ถือหุ้น เหมาะกับนักลงทุนต่างชาติที่ต้องการเลี่ยงข้อจำกัดสัดส่วนถือหุ้นต่างชาติ

DRDepositary Receipt — ให้นักลงทุนไทยลงทุนในหุ้นต่างประเทศได้ผ่านตลาดหลักทรัพย์ไทย โดยไม่ต้องเปิดบัญชีซื้อขายต่างประเทศเอง

TSRTransferable Subscription Right — สิทธิจองซื้อหุ้นเพิ่มทุนที่โอน/ซื้อขายเปลี่ยนมือได้ คล้าย Warrant แต่มีอายุสั้นมาก (ไม่เกิน 2 เดือน)

10ประเภทตราสารหนี้ & ความเสี่ยง 11 ด้าน

ระยะสั้นตั๋วเงินคลัง (T-Bill) · ตั๋วแลกเงิน (B/E) · ตั๋วสัญญาใช้เงิน (P/N) — อายุไม่เกิน 1 ปี

ระยะยาวพันธบัตรรัฐบาล · หุ้นกู้บริษัทเอกชน · หุ้นกู้แปลงสภาพ (Convertible) · หุ้นกู้ด้อยสิทธิ

ความเสี่ยงหลักที่ออกสอบ 11 ด้าน: อัตราดอกเบี้ย (ราคาสวนทาง Yield) · เครดิต (ผิดนัดชำระ) · สภาพคล่อง · การไถ่ถอนก่อนกำหนด · Yield Curve เปลี่ยนรูป · อัตราเงินเฟ้อ · อัตราแลกเปลี่ยน · เหตุการณ์ไม่คาดฝัน · กฎหมาย · ความเสี่ยงประเทศ · ไม่เข้าใจลักษณะตราสารที่ซับซ้อน

11การจัดประเภทกองทุนรวม

ตามโครงสร้างกองทุนปิด (ไถ่ถอนตามกำหนดเวลาเท่านั้น) · กองทุนเปิด (ซื้อขายได้ต่อเนื่อง)

ตามนโยบายลงทุนกองทุนตราสารหนี้ · กองทุนตราสารทุน · กองทุนผสม · กองทุนสินทรัพย์ทางเลือก

ตามสินทรัพย์เฉพาะกองทุนตลาดเงิน, พันธบัตรรัฐบาล, หุ้น, อสังหาริมทรัพย์, ทองคำ, ETF, Term Fund ฯลฯ

ตามนโยบายจ่ายผลตอบแทนจ่ายเงินปันผล · ไม่จ่ายเงินปันผล (สะสมมูลค่า) · ขายคืนหน่วยลงทุนอัตโนมัติ

12วัฏจักรเศรษฐกิจและอุตสาหกรรม

วัฏจักรเศรษฐกิจ 4 ช่วงฟื้นตัว (Recovery) → รุ่งเรือง (Boom/Peak) → ถดถอย (Recession) → ตกต่ำสุด (Trough)

วัฏจักรอุตสาหกรรม 3 ช่วงเริ่มต้น (เติบโตเร็ว) → เติบโตเต็มที่ (แข่งขันสูง) → ถดถอยตามภาวะเศรษฐกิจ

ตัวแปรมหภาคหลักGDP · อัตราเงินเฟ้อ · อัตราดอกเบี้ย · อัตราแลกเปลี่ยน · อัตราการว่างงาน

13การลงทุนในหลักทรัพย์ต่างประเทศ

ช่องทางกองทุนรวม (Fund of Fund / Feeder Fund) หรือลงทุนโดยตรงผ่านโบรกเกอร์ที่ได้รับอนุญาต

เครื่องมือป้องกันความเสี่ยง FXFX Forward · FX Option · Currency Future — ใช้ล็อกอัตราแลกเปลี่ยนล่วงหน้า

ความเสี่ยงเพิ่มเติมนอกจากความเสี่ยงของสินทรัพย์เอง ยังมีความเสี่ยงอัตราแลกเปลี่ยนและความเสี่ยงเฉพาะของประเทศนั้นๆ (Country Risk)

กรอบการวิเคราะห์เชิงคุณภาพ

ใช้ประกอบการวิเคราะห์เศรษฐกิจ อุตสาหกรรม และบริษัท (ส่วนที่ 1) และการวิเคราะห์ด้วยปัจจัยทางเทคนิคเบื้องต้น

SWOT Analysis — วิเคราะห์บริษัท

Strengthsจุดแข็งภายในกิจการ เช่น แบรนด์ เทคโนโลยี เงินทุน

Weaknessesจุดอ่อนภายในกิจการ เช่น ต้นทุนสูง หนี้สินมาก

Opportunitiesโอกาสจากภายนอก เช่น ตลาดใหม่ นโยบายเอื้อ

Threatsภัยคุกคามจากภายนอก เช่น คู่แข่ง กฎระเบียบใหม่

PESTLE — วิเคราะห์สภาพแวดล้อมมหภาค

P Political การเมือง

E Economic เศรษฐกิจ

S Social สังคม

T Technological เทคโนโลยี

L Legal กฎหมาย

E Environmental สิ่งแวดล้อม

Five Force Model (M. Porter) — แรงกดดันการแข่งขัน

ระดับการแข่งขันในอุตสาหกรรม

คู่แข่งรายเดิม

คู่แข่งรายใหม่

สินค้า/บริการทดแทน

อำนาจต่อรองผู้ผลิต (Supplier)

อำนาจต่อรองของผู้ซื้อ (Buyer)

Dow Theory — พื้นฐานการวิเคราะห์ทางเทคนิค

1ราคาหุ้นได้สะท้อนทุกปัจจัยที่รับรู้แล้วในตลาด

2ราคาเคลื่อนไหวเป็นแนวโน้ม จนกว่าจะมีสัญญาณกลับตัวชัดเจน

3ประวัติศาสตร์ราคามีแนวโน้มซ้ำรอยเดิม

Primaryแนวโน้มใหญ่

Secondaryแนวโน้มรอง

Minorแนวโน้มย่อย

กลยุทธ์การลงทุนกองทุนรวม

DCADollar Cost Average — ทยอยลงทุนเงินเท่าๆ กันเป็นงวด ลดความเสี่ยงจากการจับจังหวะตลาดผิด

Asset Allocationจัดสัดส่วนสินทรัพย์ตามระดับความเสี่ยงที่รับได้ — อนุรักษ์นิยม / ปานกลาง / เชิงรุก

Core-Satelliteเงินส่วนใหญ่ถือกองทุนหลักที่มั่นคง (Core) ส่วนน้อยกระจายไปกองทุนเฉพาะทางที่หวังผลตอบแทนสูงกว่า (Satellite)

ข้อสอบจำลอง

โครงสร้างและเกณฑ์ให้คะแนนเหมือนข้อสอบจริงทุกส่วน ใช้ฝึกจับเวลาและวัดว่าผ่านเกณฑ์ทั้งสองข้อพร้อมกันหรือยัง

ชุดที่ 01

IC_1 — ชุดข้อสอบจำลอง

100 ข้อ ครบ 3 ส่วนตามโครงสร้างจริง จับเวลา 2.5 ชั่วโมง

100 ข้อ2.5 ชม.

→ ชุดที่ 02

IC_2 — ชุดข้อสอบจำลอง

โจทย์ชุดใหม่ทั้งหมด ไม่ซ้ำชุดแรก ใช้ทบทวนรอบสอง

100 ข้อ2.5 ชม.

→

อ้างอิงโครงสร้างข้อสอบจากแหล่งข้อมูลสาธารณะ: สถาบันฝึกอบรม ATI-ASCO, thaipfa.co.th, kititouch.com และบทความรีวิวผู้เข้าสอบจริง สืบค้นเดือนกันยายน 2569 — เนื้อหาทั้งหมดจัดทำโดย SPACEZ เพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ได้รับการรับรองจาก TSI, ATI-ASCO หรือสำนักงาน ก.ล.ต. แต่อย่างใด และไม่ใช่คำแนะนำการลงทุน

เตรียมสอบใบอนุญาต IC Plain
อ่านครั้งเดียว เข้าใจโครงสร้างข้อสอบทั้งหมด

โครงสร้างข้อสอบ

สูตรคำนวณที่ต้องรู้

จรรยาบรรณที่ออกสอบบ่อย

ตารางอ้างอิงที่ต้องจำ

01อันดับความน่าเชื่อถือ (Credit Rating)

02บัญชีมาร์จิ้น (Margin Account)

03DW เทียบกับ Warrant

04ตลาดตราสารหนี้ (ThaiBMA/TBX)

05สัญลักษณ์การซื้อขายใน SET

06ความเสี่ยงของกองทุนรวม (7 ประเภท)

07ราคาซื้อขายหุ้นใน SET

08ประเภทบัญชีซื้อขายหลักทรัพย์

09NVDR, DR และ TSR

10ประเภทตราสารหนี้ & ความเสี่ยง 11 ด้าน

11การจัดประเภทกองทุนรวม

12วัฏจักรเศรษฐกิจและอุตสาหกรรม

13การลงทุนในหลักทรัพย์ต่างประเทศ

กรอบการวิเคราะห์เชิงคุณภาพ

SWOT Analysis — วิเคราะห์บริษัท

PESTLE — วิเคราะห์สภาพแวดล้อมมหภาค

Five Force Model (M. Porter) — แรงกดดันการแข่งขัน

Dow Theory — พื้นฐานการวิเคราะห์ทางเทคนิค

กลยุทธ์การลงทุนกองทุนรวม

ข้อสอบจำลอง

เจาะลึกอันดับความน่าเชื่อถือ (Credit Rating)

เจาะลึกบัญชีซื้อขายหลักทรัพย์ 3 แบบ

เจาะลึก DW กับ Warrant — Gearing & การชำระราคา

Risk Spectrum 8 ระดับ ที่ใช้จัดกลุ่มกองทุนรวมไทย

ตัวอย่างคำนวณ Ceiling / Floor แบบทำจริง

ไปยังหัวข้อที่ต้องการ

เตรียมสอบใบอนุญาต IC Plainอ่านครั้งเดียว เข้าใจโครงสร้างข้อสอบทั้งหมด

โครงสร้างข้อสอบ

สูตรคำนวณที่ต้องรู้

จรรยาบรรณที่ออกสอบบ่อย

ตารางอ้างอิงที่ต้องจำ

01อันดับความน่าเชื่อถือ (Credit Rating)

02บัญชีมาร์จิ้น (Margin Account)

03DW เทียบกับ Warrant

04ตลาดตราสารหนี้ (ThaiBMA/TBX)

05สัญลักษณ์การซื้อขายใน SET

06ความเสี่ยงของกองทุนรวม (7 ประเภท)

07ราคาซื้อขายหุ้นใน SET

08ประเภทบัญชีซื้อขายหลักทรัพย์

09NVDR, DR และ TSR

10ประเภทตราสารหนี้ & ความเสี่ยง 11 ด้าน

11การจัดประเภทกองทุนรวม

12วัฏจักรเศรษฐกิจและอุตสาหกรรม

13การลงทุนในหลักทรัพย์ต่างประเทศ

กรอบการวิเคราะห์เชิงคุณภาพ

SWOT Analysis — วิเคราะห์บริษัท

PESTLE — วิเคราะห์สภาพแวดล้อมมหภาค

Five Force Model (M. Porter) — แรงกดดันการแข่งขัน

Dow Theory — พื้นฐานการวิเคราะห์ทางเทคนิค

กลยุทธ์การลงทุนกองทุนรวม

ข้อสอบจำลอง

เจาะลึกอันดับความน่าเชื่อถือ (Credit Rating)

เจาะลึกบัญชีซื้อขายหลักทรัพย์ 3 แบบ

เจาะลึก DW กับ Warrant — Gearing & การชำระราคา

Risk Spectrum 8 ระดับ ที่ใช้จัดกลุ่มกองทุนรวมไทย

ตัวอย่างคำนวณ Ceiling / Floor แบบทำจริง

ไปยังหัวข้อที่ต้องการ

เตรียมสอบใบอนุญาต IC Plain
อ่านครั้งเดียว เข้าใจโครงสร้างข้อสอบทั้งหมด